Με ένα δυνατό και εμπνευσμένο μήνυμα για τον ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στον πράσινο μετασχηματισμό των πόλεων, παρενέβη διαδικτυακά στην Ημερίδα του Δικτύου Πράσινων Αυτοδιοικητικών η τ. Αντιδήμαρχος Βιέννης και Αναπληρώτρια Κυβερνήτης της πόλης, Μαρία Βασιλάκου.
Υπηρετώντας από το 2010 έως το 2019 στο υψηλότερο επίπεδο της δημοτικής διακυβέρνησης της Βιέννης με αρμοδιότητες στον χωρικό σχεδιασμό, την αστική ανάπτυξη, τη βιώσιμη κινητικότητα, την ενεργειακή στρατηγική και τις συμμετοχικές δομές, η κα Βασιλάκου μετέφερε πολύτιμη εμπειρία από ένα από τα πιο επιτυχημένα ευρωπαϊκά παραδείγματα βιώσιμης πόλης.
Η ποιότητα ζωής ξεκινά από το παιδί – και αφορά όλους
Η κα Βασιλάκου ξεκίνησε την τοποθέτησή της επισημαίνοντας ότι η ποιότητα ζωής σε μια σύγχρονη πόλη ορίζεται από το πόσο «φιλική είναι προς τα παιδιά».
«Αυτό που θέλουμε για τα παιδιά μας – ασφάλεια, καθαρό περιβάλλον, επαφή με τη φύση, δυνατότητα ελεύθερου παιχνιδιού – είναι ακριβώς αυτό που θέλουμε και για τον εαυτό μας», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι μια πόλη που σχεδιάζεται για τα παιδιά, τελικά γίνεται καλύτερη για όλους.
Με αυτό το κριτήριο, η Βιέννη προχώρησε σε βαθύ μετασχηματισμό γειτονιά–προς–γειτονιά, υιοθετώντας μικρές αλλά ουσιαστικές παρεμβάσεις που αναβάθμισαν όχι μόνο τον δημόσιο χώρο αλλά και την τοπική οικονομική δραστηριότητα.
Η πρόκληση των πόλεων: ανθρώπινο δυναμικό, επενδύσεις, διακυβέρνηση
Αναφερόμενη σε μεγάλη ευρωπαϊκή ανάλυση στην οποία συμμετείχαν εκατοντάδες δήμοι, η κα Βασιλάκου υπογράμμισε ότι οι τρεις σημαντικότερες προκλήσεις των πόλεων σήμερα είναι:
- Η έλλειψη καταρτισμένου ανθρώπινου δυναμικού
- Η προσέλκυση επενδυτικού ενδιαφέροντος
- Η ύπαρξη αποτελεσματικών δομών διακυβέρνησης
Δομές που επιτρέπουν στους δήμους να αξιοποιούν στο έπακρο τις αρμοδιότητές τους, να συνεργάζονται αποτελεσματικά με Περιφέρειες και εθνικό κράτος, και να οικοδομούν ισχυρή σχέση εμπιστοσύνης με την τοπική κοινωνία.
Το «Γραφείο Γειτονιάς»: το μυστικό της Βιέννης για τον αστικό μετασχηματισμό
Η κα Βασιλάκου παρουσίασε εκτενώς το μοντέλο των Urban Renewal Offices, τα περίφημα “Γραφεία Γειτονιάς” της Βιέννης – μια διεθνώς αναγνωρισμένη βέλτιστη πρακτική που εφαρμόζεται ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του ’90.
Η πόλη χωρίστηκε σε 12 τομείς, και κάθε τομέας ανέλαβε ένα αυτόνομο γραφείο το οποίο:
- λειτουργεί ως κοινωνική καινοτομία, με τη συμμετοχή πολεοδόμων, αρχιτεκτόνων και ΜΚΟ,
- χρηματοδοτείται από τον Δήμο,
- στεγάζεται στο κέντρο κάθε γειτονιάς και δέχεται καθημερινά πολίτες,
- «χτυπάει πόρτα–πόρτα» για καταγραφή προβλημάτων,
- οργανώνει συμμετοχικά εργαστήρια και συναντήσεις,
- συνδιαμορφώνει ολιστικά σχέδια ανάπλασης,
- λειτουργεί ως «γέφυρα» μεταξύ δήμου, πολιτών και τοπικών φορέων.
Τα γραφεία αυτά, όπως εξήγησε, αποτελούν τον καταλύτη που επιτρέπει στην πόλη να εφαρμόσει στρατηγικά σχέδια σε επίπεδο γειτονιάς, εξασφαλίζοντας κοινωνική αποδοχή, συμμετοχή και αποτελεσματικότητα.
Η ανάγκη συστηματικής, όχι αποσπασματικής μετάβασης
Η κα Βασιλάκου τόνισε ότι οι πόλεις δεν μπορούν πλέον να βασίζονται σε μικρά πιλοτικά έργα. Χρειάζεται συστηματική οργάνωση, συντονισμός και εφαρμογή:
- των Σχεδίων Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης,
- των Σχεδίων Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας,
- των Σχεδίων Ενεργειακής Αναβάθμισης περιοχών και κτιρίων,
- των πολιτικών για κλίμα, πράσινο και δημόσιο χώρο.
Για τη χώρα μας, υπογράμμισε ότι η ενεργειακή αναβάθμιση πρέπει να γίνει σε επίπεδο περιοχής και όχι μεμονωμένα, όπως συμβαίνει σήμερα με τα προγράμματα «Εξοικονομώ».
«Εύχομαι η Ελλάδα να προχωρήσει σε βαθύτερες αλλαγές»
Κλείνοντας, η κα Βασιλάκου εξέφρασε την ευχή να γίνουν τα επόμενα χρόνια οι απαραίτητες μεταρρυθμίσεις που θα ενισχύσουν τους δήμους:
- σε ανθρώπινο δυναμικό,
- σε αρμοδιότητες,
- σε δυνατότητες λήψης αποφάσεων.
«Σε πολλές περιπτώσεις τα χέρια των δήμων είναι δεμένα», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Με αυτή την παρατήρηση έκλεισε τη σύντομη αλλά πυκνή και ουσιαστική παρέμβασή της, εκφράζοντας ευχές για καλή επιτυχία στο Δίκτυο Πράσινων Αυτοδιοικητικών.